تبلیغات
هانون را شنیده ای؟ - کتابشناسی مولانا (2)
.. هدف تهیه فهرست حاضر كه ویرایش اول آن در سال 1351 تحت عنوان «كتابنامه مولوی» منتشر شده و محدود به فهرست كتاب های چاپی بوده، گردآوری فهرستی از تمامی آثار مولانا اعم از چاپی، خطی و مقاله ها به تمامی زبان های موجود و نیز گردآوری فهرستی در بارة شرح حال و نقد آثار مولاناست. ..
«امروز برای پژوهشی راستین و تحقیقی دقیق در هر موضوع، نیازمند به مأخذ و منابع آن موضوع هستیم. مقدمه و لازمة پژوهش های ادبی، گردآوری این گونه مآخذ است و نیز تهیه فهرستی از آنها. اگر در هر رشته و زمینه ای از شعب و شقوق ادب فرسی به گردآوری فهرست های خاص بپردازیم، نه تنها كار برای محققان آسان می شود كه از اتلاف وقت و دوباره كاری هم جلوگیری می كند.» این سخن از مقدمه خانم صدیق بهزادی در بارة ضرورت تهیه فهرست و كار فهرست نگاری است، كاری شاق و طاقت سوز كه البته زمینه و مادة خام آماده ای برای پژوهش در هر حوزه ای است و از قضا چندی پیش مراسم بزرگداشت استاد احمد منزوی، كتاب شناس و فهرست نگار بزرگ معاصر در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد و بجاست همین جا به مناسبت معرفی این كتاب برای ایشان آرزوی سلامتی و ادامه خدمت فرهنگی كنیم. هدف تهیه فهرست حاضر كه ویرایش اول آن در سال 1351 تحت عنوان «كتابنامه مولوی» منتشر شده و محدود به فهرست كتاب های چاپی بوده، گردآوری فهرستی از تمامی آثار مولانا اعم از چاپی، خطی و مقاله ها به تمامی زبان های موجود و نیز گردآوری فهرستی در بارة شرح حال و نقد آثار مولاناست. البته اشكالاتی هم در این راه وجود داشته: «تهیه چنین فهرستی به زبان های موجود خالی از اشكال نبود و باید تمام كتاب شناسی های كشورهای مختلف دقیقاً مطالعه می شد. ولی دسترسی به تمام این كتاب شناسی ها غیرممكن بود. برای این كه این اشكال برطرف شود، با مراكز شرق شناسی، مراكز اسناد، كتابخانه های ملی كشورهای مختلف از قبیل روسیه، پاكستان، تركیه، لبنان، مالزی، هند، چین، ژاپن، فرانسه و سایر كشورها از طریق مكاتبه تماس گرفته شد تا اطلاعات لازم در اختیار گذاشته شود.»

.. هدف تهیه فهرست حاضر كه ویرایش اول آن در سال 1351 تحت عنوان «كتابنامه مولوی» منتشر شده و محدود به فهرست كتاب های چاپی بوده، گردآوری فهرستی از تمامی آثار مولانا اعم از چاپی، خطی و مقاله ها به تمامی زبان های موجود و نیز گردآوری فهرستی در بارة شرح حال و نقد آثار مولاناست. ..
«امروز برای پژوهشی راستین و تحقیقی دقیق در هر موضوع، نیازمند به مأخذ و منابع آن موضوع هستیم. مقدمه و لازمة پژوهش های ادبی، گردآوری این گونه مآخذ است و نیز تهیه فهرستی از آنها. اگر در هر رشته و زمینه ای از شعب و شقوق ادب فرسی به گردآوری فهرست های خاص بپردازیم، نه تنها كار برای محققان آسان می شود كه از اتلاف وقت و دوباره كاری هم جلوگیری می كند.» این سخن از مقدمه خانم صدیق بهزادی در بارة ضرورت تهیه فهرست و كار فهرست نگاری است، كاری شاق و طاقت سوز كه البته زمینه و مادة خام آماده ای برای پژوهش در هر حوزه ای است و از قضا چندی پیش مراسم بزرگداشت استاد احمد منزوی، كتاب شناس و فهرست نگار بزرگ معاصر در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد و بجاست همین جا به مناسبت معرفی این كتاب برای ایشان آرزوی سلامتی و ادامه خدمت فرهنگی كنیم. هدف تهیه فهرست حاضر كه ویرایش اول آن در سال 1351 تحت عنوان «كتابنامه مولوی» منتشر شده و محدود به فهرست كتاب های چاپی بوده، گردآوری فهرستی از تمامی آثار مولانا اعم از چاپی، خطی و مقاله ها به تمامی زبان های موجود و نیز گردآوری فهرستی در بارة شرح حال و نقد آثار مولاناست. البته اشكالاتی هم در این راه وجود داشته: «تهیه چنین فهرستی به زبان های موجود خالی از اشكال نبود و باید تمام كتاب شناسی های كشورهای مختلف دقیقاً مطالعه می شد. ولی دسترسی به تمام این كتاب شناسی ها غیرممكن بود. برای این كه این اشكال برطرف شود، با مراكز شرق شناسی، مراكز اسناد، كتابخانه های ملی كشورهای مختلف از قبیل روسیه، پاكستان، تركیه، لبنان، مالزی، هند، چین، ژاپن، فرانسه و سایر كشورها از طریق مكاتبه تماس گرفته شد تا اطلاعات لازم در اختیار گذاشته شود.»

كتاب حاضر مجموعه ای منظم از همة آثار موجود مولانا و یا در بارة وی و راهنمای مفیدی است برای همة پژوهشگرانی كه در بارة مولانا به تحقیق پرداخته یا می خواهند بپردازند. برای مؤلف این مجموعه نیز آرزوی توفیق می كنیم برای ادامة این طریق سخت و پرزحمت كه هنوز به اندازة كافی ارزشش هویدا نیست و چندان در میان جوانان تشنة دانش شناخته نیست.
سر آخر تكه ای از شیوه كار در كتاب حاضر را اینجا نقل می كنیم تا سختی كه از آن سخن گفتیم بیشتر مرئی و سودمندی آن در جهت تحقیق ملموس شود. 10 تنظیم كلی : این كتاب شناسی در چهار بخش تنظیم شده است. بخش اول مربوط به كتاب های فارسی، اردو، تركی قدیم و عربی و بخش دوم مربوط به كتاب های زبان های خارجی است. در بخش سوم مقاله ها تنظیم شده است و بخش چهارم اختصاص به نسخه های خطی دارد. در بخش های اول، دوم و چهارم سعی شده است از تقسیم بندی یكسان استفاده شود. در قسمت هایی كه آثار خود مولاناست، تاریخ چاپ ملاك تقدم و تأخر بوده است. در شروح و تفاسیر ترتیب الفبایی برحسب نام شارحان و مفسران است. در دیگر آثار كه عبارت است از شرح حال، نقد و بررسی مولانا به طور كلی، یا نقد و بررسی اثری خاص از مولانا، ترتیب الفبایی برحسب نام نویسندگان است. برای این كه این كتاب شناسی برای مراجعان و محققان مفیدتر افتد و دستیابی به آن آسان تر باشد، در تمام مواردی كه كتاب در كتابخانه خاصی (غیر از كتابخانه های شخصی) رویت شده و مورد بررسی قرار گرفته است، نام كتابخانه مذكور با علامت اختصار ذیل كتاب شناختی آن كتاب آورده شده است. فهرست علایم اختصاری كتابخانه ها بعد از مقدمه آمده است. در پایان كتاب نیز دو نمایه نام یكسان یكی به زبان های فارسی، اردو، تركی قدیم و عربی و دیگری به زبان های خارجی آمده است.
در این كتاب علاوه بر استفاده از كتاب شناسی ها و برگردان كتابخانه ها از اینترنت نیز استفاده شده و از طریق موتورهای جست وجو و راهنماهای موجود، سایت های مربوط به مولانا و فهرست كتابخانه كنگرة آمریكا و فهرست كتابخانه بریتانیا مورد بررسی قرار گرفته و اطلاعات كتاب شناختی آنها استخراج شده است.
کتابشناسی مولانا /تدوین و تنظیم : ماندانا صدیق بهزادی
انتشارات : مركز نشر دانشگاهی
چاپ اول : 1380 تعداد : 3000 نسخه قیمت : 4700 تومان

*كتاب شناسی مولانا در ایران از سال 1380 تا 1385 /اعظم فتحی
مثنوی و كلیات دیوان شمس كه از ناب ترین و زلال ترین احساسات و عواطف بشری، تجربه ها و تحفه های آن جهانی و مائده های آسمانی انتشاء یافته است، خورشید بی غروب و خوان بی دریغی است كه بر شرق و غرب عالم سیطره افكنده است.
پایه و اساس گستردة وسیع تأثیر و نفوذ افكار و اشعار مولوی را بر بشریت، جدا از دین و مذهبی كه دارند، باید اساساً در مشرب عرفان ایرانی، بی تعصبی در دین، تفكر تسامح گرایی و وسعت نظر خاص عارفان كه خود منجر به نوعی آمیختگی مذاهب و قائل شدن به حقیقتی واحد بین فرقه های اسلامی و غیراسلامی شده است، دانست.
عرفان مبتنی بر عشق مولانا كه بنابه قول شارح بزرگ مثنوی، استاد كریم زمانی، در دو جهت افقی و عمودمی (عشق مدنی) كه یكی رابطة بین عارف و معشوق (خداوند) و دیگری رابطة بین عارف با محیط اطرافش را اعم از انسان ها و طبیعت تفسیر می كند و شكل می دهد، و جذابیت های افكار و اشعار اوست كه پس از هفتصد سال، خوانندگانی از شرق و غرب جهان را بر خوان بی منت معنویت خود می نشاند و روح و روان تشنة انسان معاصر را سیراب می كند.
این گزارش به معرفی آثاری كه در بارة مولانا جلال الدین بلخی نوشته شده است؛ اعم از آثار تحقیقی و پژوهشی، شرح و تفسیر، كشف الابیات، فرهنگ نامه، نقد و بررسی، مقاله و پایان نامه طی سال های (1380ـ1385) پرداخته است.
قابل ذكر است، نویسندگان و مولوی شناسان ایرانی در طول سال های اخیر در خصوص افكار و آثار مولانا، كتاب های بی شماری به طالبان علم و معرفت و دوستداران مولوی عرضه كرده اند. مثنوی معنوی، بیش از سایر آثار مولانا عرصة قلم فرسایی نویسندگان و محققان قرار گرفته است؛ موضوعاتی از قبیل طنز، تمثیل، انسان، انسان، جهان هستی، دنیا، معاد، آخرت، پیامبر اكرم(ص)، نوح(ع)، قرآن، عشق، عالم ذر، نماز، علم كلام، دعا و نیایش، موسیقی، زن، نمادها و سمبل ها، حیوانات و دستور زبان در مثنوی بحث و بررسی شده است.
همچنین در طول این چند سال، شروح متعددی بر مثنوی نگاشته شده است كه «شرح جامع كریم» زمانی مهم ترین و برجسته ترین آنهاست. از همین نویسنده كتابی با عنوان «میناگر عشق» كه در سال 1382 به زیور طبع آراسته شد و چاپ سوم آن در سال گذشته به محافل علمی و ادبی عرضه شد، منتشر شده است. این كتاب ارزنده در واقع شرح موضوعی مثنوی و جامع مبانی اندیشه مولانا و زبدة آراء او در حوزه های عرفان، فلسفه و كلام است و بسیاری از موانع و دشواری های درك و فهم مثنوی را كه از «لایه لایه بودن موضوعات مثنوی و جهش ها و انتقالات پیاپی» آن ناشی شده، حل كرده است. میناگر عشق مشتمل بر فهرست الفبایی، فهرست مختصر و مفصل مطالب است و خواننده را در دستیابی به موضوعات و مندرجات متن یاری می رساند.
كلیات دیوان شمس نیز در ابعاد وسیعی، اعم از شرح و تفسیر غزلیات دیوان، تنظیم فهرست الفبایی، كشف الابیات، فرهنگ موضوعی، فرهنگ رمزها و اصطلاحات و مفاهیم عرفانی دیوان مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته است.
كتاب شناسی جامع و كاملی هم از مولانا توسط ماندانا صدیق بهزادی تدوین شده است. این كتاب شناسی مشتمل بر تمام آثاری است كه به زبان های فارسی، اردو، تركی قدیم، انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و سایر زبان های خارجی در مورد مولانا، آثار و افكار او نوشته شده است. قابل ذكر است در این كتاب شناسی علاوه بر كتاب ها، فهرست كاملی از مقالات و پایان نامه ها نیز تا سال 1380 به دست داده شده است.
در چند سال اخیر نیز یكی از بزرگ ترین راهكارها در راه فهم ساختاری و تأویل مثنوی از طرف مبتكر و محقق ایرانی، دكتر سید سلمان صفوی، در قالب یك نظریة جدید علمی كه مبتنی بر آن نظریة تصادفی بودن، عدم وجود ساختار، نظم و نامربوط بودن مطالب طرح شده در شاهكار مولوی مورد نقد قرار گرفته و رد شده است. نظریة نوین این پژوهشگر مسلمان ایرانی كه در دانشگاه لندن ارایه شده، با استقبال شایان استادان و متخصصان فلسفه و عرفان اسلامی در دانشگاه های انگلیس و آمریكا روبرو شده است.
*از آنجا كه محور این گزارش ارایة فهرستی از كتاب ها، مقالات و پایان نامه هایی كه در پنج سال گذشته در بارة مولانا نوشته شده و به چاپ رسیده است، می باشد، ذیلاً كتاب شناسی ای كه محدود به سال های 1385 ـ 1380 است، معرفی می شود:

ـ آزاد، پیمان؛ مثنوی، زبان معرفت (در آسیب شناسی عرفان و در سودمندی حقوق)؛ تهران: البرز، 1381.
ـ ابوالقاسمی، مریم؛ اصطلاحات و مفاهیم عرفانی دیوان شمس؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383.
ـ اسلامی ندوشن، محمدعلی؛ چهار سخنگوی وجدان ایران (فردوسی، مولوی، سعدی و حافظ)؛ تهران: قطره، 1381.
ـ افتخار، مهدی؛ داستان هایی از مثنوی؛ شیراز: نوید شیراز، 1380.
ـ افراسیاب پور، علی اكبر؛ گفت وگو با مولانا (پژوهشی در اندیشه های فلسفی، كلامی و عرفانی مولوی) نی نامه، پادشاه و كنیزك، بقال و طوطی؛ تهران : ترفند، 1381.
ـ اكبرآبادی، ولی محمد؛ شرح مثنوی مولوی موسوم به مخزن الاسرار؛ به اهتمام ن.مایل هروی؛ تهرن: قطره، 1383.
ـ اكبرزاده، هادی؛ و فاطمه مرتضوی؛ هرمنوتیك صوفیانه مولوی و تفسیر كلمات قرآنی در آثار مولوی؛ گرگان: عشق دانش، 1383.
ـ امیرحسینی، مژگان؛ در كوچه های قونیه؛ تهران : صنم، 1382.
ـ امینی، اسماعیل؛ خندمین تر افسانه (جلوه های طنز در مثنوی)؛ تهران : انتشارات سورة مهر، 1384.
ـ ایزدجو، مهدی؛ كشف الابیات مثنوی معنوی مولوی؛ تهران : قطره، 1383.
ـ ایمانی، عباس؛ جرم شناسی در ادبیات (اندیشه های جرم شناختی در آثار سعدی و مولوی)؛ تهران : آرویج، 1382.
ـ بازگیر، مهناز؛ رندانه؛ تهران : صدرا، 1381.
ـ بحرالعلوم، محمد بن محمد؛ تفسیر عرفانی مثنوی معنوی؛ زیرنظر و با مقدمة فرشید اقبال؛ تهران : ایران بان، 1383.
ـ بدرالدین، حسین؛ غفلت با فیض گیری از اندیشه مولانا جلال الدین محمد؛ تهران: راه نیكان، 1383.
ـ برادرثانی، محمد؛ نگاهی به انسان شناسی در مكتب مولانا؛ مشهد: چهارم، 1384.
ـ برهانی، محمد؛ مولوی و شریعتی (دو زبانه)؛ تهران : نسل نواندیش، 1384.
ـ ــــــــــــ ؛ پیام مولانا: مجموعه مقالات در باب مثنوی معنوی؛ تهران : جزیل، 1380.
ـ ــــــــــــ ؛ در مكتب مولانا : شرح مثنوی جلال الدین محمد بلخی؛ تهران : ارمیا : جزیل، 1382.
ـ بستان، محمد؛ عرفان مولانا در مكتب دابوت؛ تهران : زر، 1384.
ـ بشردوست، مجتبی؛ سودای حقیقت (هستی شناسی مولانا در مثنوی معنوی)؛ تهران : جوف، 1381.
ـ بلخاری قهی، حسن؛ در دایرة معنا : شرح آیات معنوی در ابیات مثنوی؛ تهران : حسن افرا، 1380.
ـ بهرامی، اسحاق؛ مشایخ مثنوی؛ خرم آباد: افلاك، 1384.
ـ بیانی، شیرین (اسلامی ندوشن)؛ دمساز دو صد كیش: در بارة مولانا جلال الدین؛ تهران : جامی، 1384.
ـ پاكروان، مهدیه؛ شب شكن؛ تهران : شمس الشموس، 1383.
ـ پرتو، ابوالقاسم؛ رهایش تشنگان : گشتی در دیوان مولانا جلال الدین؛ تهران : كویر، 1381.
ـ ـــــــــــ ؛ لالنگ : ره آورد گشتی در مثنوی و دیوان كبیر مولانا جلال الدین؛ تهران : كویر، 1385.
ـ پزشكی، نجم السادات؛ نیستان الست (عالم ذر در مثنوی معنوی)؛ تهران : زوار، 1383.
ـ پورنامداریان، تقی؛ در سایة آفتاب : شعر فارسی و ساخت شكنی در شعر مولانا؛ تهران : سخن، 1380.
ـ پلنگ پوش، منیژه؛ چون كشتی بی لنگر (موسیقی در شعر مولانا)؛ مشهد : نوش، 1383.
ـ پویان، محسن؛ دستور در مثنوی؛ قزوین: طه، 1382.
ـ تاجدینی، علی؛ تأویل طبیعت (فرهنگ نمادها و نشانه ها در اندیشة مولانا)؛ تهران : سروش، 1382.
ـ ثقفی، زلیخا؛ تجلی زن در آثار مولوی؛ تهران : ترفند، 1381.
ـ جعفری تبریزی، محمد تقی؛ حادثة كربلا در مثنوی؛ گردآوری، تنظیم و تلخیص محمدرضا جوادی؛ تهران : مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری : یاران علوی، 1383.
ـ ـــــــــــــــــــــــ ؛ مولوی و جهان بینی ها. علل جذابیت سخنان مولوی. امام علی(ع) از دیدگاه مولوی؛ تهران : مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری، 1381.
ـ جهانگیر تویسركانی، اكرم؛ خدایان اساطیر در محضر مولانا و دفتر یونگ؛ تهران: سرمدی، 1384.
ـ حائری، هادی؛ نخبه العرفان عن آیات القرآن و تفسیرها : تطبیق اشعار مثنوی معنوی و كلیات شمس با قرآن كریم؛ تهران : حقیقت، 1383.
ـ حبیب نژاد، اكرم؛ علم كلام در مثنوی؛ تهران : گوهرین قلم، 1382.
ـ حبیبیان، احمد؛ آخرت در آینة مثنوی معنوی؛ قم : مطبوعات دینی، 1382.
ـ حداد، حبیب الله؛ چنین گفت مهاتما : دوستت دارم، چهل ترانه از سروده های اوپانیشاد و اشعار مولوی؛ تهران : خورشید، 1383.
ـ حصیبی، مهرداد؛ مولوی برای كودكان و نوجوانان؛ تهران: همراز، 1383.
ـ حقیقت، عبدالرفیع؛ مولانا از بلخ تا قونیه؛ تهران : كومش، 1384.
ـ حیدری، امیرعباس؛ منظومة فیض الهی: دو خورشید در یك آسمان حافظ و مولوی؛ تهران: مهررایان، 1383.
ـ حیدری، فاطمه؛ پندارهای یونانی در مثنوی؛ تهران : روزنه، 1384.
ـ خالدیان، محمدعلی؛ ببرسی موانع معرفتی در مثنوی (با نگاهی به اندیشه ها و جهان بینی مولوی)؛ گرگان : مختومقلی فراغی، 1383.
ـ ــــــــــــــــ ؛ تحلیل و تطبیق اندیشه های كلامی در مثنوی مولانا؛ تهران : فاخر، 1382.
ـ ــــــــــــــــ ؛ تحلیل و تطبیق اندیشه های كلامی در مثنوی مولانا با نگاهی به دیگر متكلمان؛ تهران : احسان، 1384.
ـ خرمشاهی، بهاءالدین؛ قرآن و مثنوی فرهنگواره (تأثیر آیات قرآن در ادبیات مثنوی؛ تهران : قطره، 1383.
ـ خسروانی، زهره؛ از بود تا نبود (چند و چون نمادها در مثنوی مولوی)؛ تهران : نگاه سبز، 1380.
ـ خلیلی جهانتیغ، مریم؛ سیب باغ جان : جستاری در ترفندها و تمهیدات هنری غزل مولانا؛ تهران : سخن، 1380.
ـ خلیلی، خلیل الله؛ نی نامه (در بارة مولوی در قونیه)؛ تهران : دنیای كتاب، 1383.
ـ خواجوی، محمد؛ بازگشت به آغاز یا پرواز مرغ باغ ملكوت به آشیانة اصلی، شرح داستان پادشاه و كنیزك از مثنوی؛ تهران : مولی، 1384.
ـ خیرآبادی، عباس؛ ظرف آب زندگی (بررسی ساختار قصه های مثنوی)؛ تهران : كلهر، 1382.
ـ ــــــــــــــ ؛ سرّ دلبران : شرح و تفسیر قصه پادشاه و كنیزك از مثنوی؛ تهران : كلهر، 1380.
ـ خیریه، بهروز؛ نقش حیوانات در داستان های مثنوی معنوی؛ تهران : فرهنگ مكتوب، 1384.
ـ دارایی، هلن؛ ابزارآلات موسیقی در مثنوی مولانا؛ كرج : سرافراز، 1384.
ـ درزی، بتول؛ سخن قطره از دریا : مجموعه مقالات عرفانی در بارة مثنوی مولوی، نقد آثار : دیدار با سیمرغ، كیمیاگر، قاصدك؛ كرج : رسپینا، 1383.
ـ دشتی، علی؛ سیری در دیوان شمس؛ زیرنظر مهدی ماخوری؛ تهران : قلم آشنا، 1382.
ـ دهباشی، علی؛ تحفه های آن جهانی (سیری در آثار و زندگی مولانا جلال الدین رومی)؛ تهران : سخن، 1382.
ـ دیانتی، محمود؛ با یك تپش درنگ صور خیال و تعابیر متناقض نما در شعر مولوی و عطار؛ تهران : تابان، 1381.
ـ دیوانیان، پوراندخت؛ باغ عرفان : حركت به سوی «او»، سیر و سلوكی بر شناخت عرفان مولانا جلال الدین؛ تهران : دانش و فن، 1385.
ـ رحیمی، آسیه؛ شمس در آینة اشارات و تلمیحات؛ تهران : كلبة معرفت، 1383.
ـ ریاحی، پری؛ عقل از دیدگاه مولانا؛ پیشگفتار حسین نصر؛ تهران : مؤسسه پژوهش حكمت و فلسفة ایران، 1384.
ـ ریاضی، حشمت الله؛ داستان ها و پیام های مثنوی؛ به اهتمام حبیب الله پاك گوهر؛ تهران : حقیقت، 1383.
ـ ریگی، حسین؛ سیمای تابناك قرآن در زلال مثنوی؛ زاهدان : بام دنیا، 1382.
ـ زرقانی، مهدی ؛ از شهر محمد تا سرزمین مولانا؛ تهران : آنا، 1383.
ـ زمانی، كریم؛ شرح جامع مثنوی، 7 ج ؛ تهران : اطلاعات، 1378ـ1381.
ـ ــــــــــ ؛ میناگر عشق: شرح موضوعی مثنوی معنوی مولانا جلال الدین بلخی؛ تهران : نی، 1381.
ـ زند قزوینی، علی؛ سوزنی : شرحی بر نی نامة مولانای رومی؛ قم : پرتو خورشید، 1384.
ـ سالم كار، معصومه؛ اخلاق عملی و تدبیر منزل در مثنوی مولانا؛ قزوین : سایه گستر، 1384.
ـ ستاری، جلال؛ عشق نوازی های مولانا؛ تهران : نشر مركز، 1384.
ـ ستایشگر، مهدی؛ رباب رومی: گشتی در رفتار و آثار موسیقایی جمال آفرین جلال الدین محمد بلخی؛ 2 ج، تهران : شركت تعاونی كارآفرینان فرهنگ و هنر، 1384.
ـ سرمدی، مجید؛ سی پاره عشق : تفسیر غزل های دیوان شمس؛ تهران : سمیر، 1384.
ـ شریف زاده، حكیمه السادات ؛ فلسفة تربیتی نجم الدین رازی و مولوی؛ خرم آباد : افلاك، 1384.
ـ شعبانی، معصومه؛ دلیل آفتاب : تحلیل شخصیت ها (پیامبران، تاریخی و اساطیری) در مثنوی با توجه با مفهوم؛ تهران : 1383.
ـ شفق، اسماعیل؛ رنگ عشق: شرح و تفسیر سه داستان از مثنوی معنوی؛ تهران : خجسته، 1382.
ـ شفیعی، اعظم؛ حضرت نوح(ع) در مثنوی؛ تهران : شمس الشموس، 1383.
ـ صدیق بهزادی، ماندانا؛ كتاب شناسی مولوی؛ تهران : مركز نشر دانشگاهی، 1380.
ـ صفایی، رسول؛ كشف المصراع مصراع دوم مثنوی جلال الدین از روی تصحیح نیكلسون؛ اصفهان : دانشگاه اصفهان، 1385.
ـ طالبی، زهرا؛ عرف ستیزی عارفانه و بررسی آن در آراء مولوی و امام خمینی؛ تهران : 1384.
ـ عباسی، فتح الله؛ عجبا نماز مستان : تفسیر عرفانی نماز در آثار مولانا؛ قم: سلسله، 1381.
ـ عبداللهیان، اسدالله؛ شرح اجمالی مثنوی شامل داستان ها و خلاصه ای از اشعار در رابطه با داستان ها و آیات قرآن كریم؛ 2 ج، رشت : 1385.
ـ عرب، ابوالفتح ؛ معجزات و كرامات مولانا و شمس تبریزی؛ تهران : نسل نواندیش، 1384.
ـ ــــــــــــ ؛ شرح وصیت نامة مولانا جلال الدین بلخی؛ تهران : نسل نواندیش، 1381.
ـ عربیان، علی؛ گنج روان؛ اصفهان : آشنا، 1385.
ـ عطاری كرمانی، عباس؛ عشق، عشق... باز هم عشق (زندگی پرماجرای مولوی)؛ تهران : آسیم، 1383.
ـ فاضلی، قادر؛ پیامبر اكرم(ص) در مثنوی معنوی مولوی؛ تهران : فضیلت علم، 1385.
ـ ــــــــــ ؛ فرهنگ موضوعی ادب پارسی ویژة كلیات شمس تبریزی؛ كرج : آرین ویژه، 1384.
ـ فرشاد، محسن؛ اندیشه های كوانتومی مولانا : پیوند علم و عرفان؛ تهران : علم، 1384.
ـ فلاحی، كیومرث؛ ارتباط غیركلامی در مثنوی معنوی؛ تهران : آوای سرزمین ماهور، 1381.
ـ ــــــــــــــ ؛ حضرت عشق : سیری در مثنوی و درآمدی بر اندیشه های مولانا به ضمیمة مصاحبه با پروفسور آنه ماری شیمل؛ تهران : آوای سرزمین ماهور، 1383.
ـ قربانی، منیژه ؛ ژرفای دریا : جست وجوی مروارید ناسفته در دریای گفته های مولانا؛ تهران : كویر، 1385.
ـ كرمانی، محمد؛ دعا و نیایش : پژوهشی پیرامون مسألة دعا و معرفی دعای مثنوی مولوی؛ مشهد : شركت به نشر، 1383.
ـ كریمی، سودابه؛ بانگ آب : دریچه ای به جهان نگری مولانا؛ تهران : نشر شور، 1384.
ـ كریمی، عبدالعظیم؛ عشق درمانی: روان درمانی عارفانه براساس قصة شاه و كنیزك؛ تهران : دانش، 1383.
ـ كلانتری، ابراهیم؛ گوهر گمشده؛ درنگی در دیدگاه های عرفانی مولوی در بارة انسان و عشق؛ قم: 1382.
ـ لاهیجی، جلال، و نازنین لاهیجی؛ نقدی بر عشق و جنایت : اولین داستان مثنوی معنوی؛ تهران : 1384.
ـ محمدی اشتهاردی، محمد؛ داستان های مثنوی (شامل 235 داستان)؛ بوشهر : موعود اسلام، 1383.
ـ محمدیان، عباس؛ سیمای انسان در مثنوی مولوی؛ سبزوار : انتظار، 1384.
ـ محمدی وایقانی، كاظم؛ حسام الدین خالق مثنوی؛ كرج : نجم كبری، 1385.
ـ مروتی، محمد امین؛ مقدمه ای بر شناخت مولانا (خودشناسی براساس مثنوی؛ تهران : راه مانا، 1383.
ـ مسعودی فر، جلیل؛ معرفت شناسی مثنوی مولوی؛ مشهد : آهنگ قلم، 1382.
ـ مشتاق مهر، رحمان؛ فرهنگنامه رمزهای غزلیات شمس: بیان رمزی در غزلیات شمس؛ تبریز: 1380.
ـ معصومی اصل، یعقوب؛ علل رازپوشی در آثار مولانا و حافظ؛ تبریز: ، 1380.
ـ مقدم فر، محمدعلی؛ فهرست الفبایی كلیات شمس؛ تهران : فكر روز، 1385.
ـ منیری، احمد؛ دنیا در مثنوی؛ قم : سید جمال الدین اسدآبادی، 1382.
ـ موسوی، فرح الله؛ جلوه های معاد در مثنوی؛ تهران : گل آرا، 1381.
ـ رباعیات مولوی؛ با مقدمه بدیع الزمان فروزانفر؛ تهران : چاو، 1382.
ـ دورة كامل مثنوی براساس نسخه نیكلسون؛ با مقدمه عبدالحسین زرین كوب؛ تهران : مجید، 1382.
ـ كلیات دیوان شمس؛ مقدمه به قلم بدیع الزمان فروزانفر؛ تهران : آبیار، 1383.
ـ مثنوی براساس صحیح ترین متن نسخة قونیه؛ مقدمه و شرح محمدرضا برزگر خالقی؛ تهران : زوار، 1380.
ـ مهدوی، مهدی؛ تحلیل چهار موضوع قرآنی در مثنوی؛ مقدمه صدرالدین طاهری؛ مازندران : عصر جدید، 1384.
ـ مهرگان، آروین؛ مصحف باطل: تحلیلی از رابطة شمس و مولوی؛ آبادان : پرسش، 1383.
ـ میرابوالقاسمی، رضا؛ نماز و عرفان مولانا؛ یزد : 1380.
ـ میرزالو، كریم؛ مولانا در فراق شمس؛ تهران : ساده، 1382.
ـ میرصادقی، رضا؛ شیوه استدلال مولوی در مثنوی (استدلال تمثیلی)؛ زنجان : زرنگار، 1380.
ـ میكاییلی، اشرف؛ كشف الابیات موضوعی مثنوی معنوی براساس نسخة نیكلسون؛ اردبیل: رهرو دانش، 1384.
ـ نصیری، بهروز؛ شمس تبریزی از طلوع تا غروب؛ خوی : قراقوش، 1382.
ـ نصیری، زعفر؛ شرح مثنوی معنوی؛ تهران : ترفند، 1384.
ـ نوری كوتنایی، نظام الدین ؛ آیات، احادیث و لغات مثنوی معنوی؛ ساری : زهره، 1381.
ـ ـــــــــــــــــــــــ ؛ مولوی و قرآن؛ 6 ج، ساری : زهره، 1384.
ـ ـــــــــــــــــــــــ ؛ راهنمای ابیات، آیات و احادیث مثنوی؛ ساری : زهره، 1384.
ـ وزیرنژاد، ابوالفضل؛ در سایه سار احادیث؛ مشهد : سخن گستر، 1382.
ـ هـ . سبحانی، توفیق؛ زندگینامه مولانا جلال الدین بلخی؛ تهران : قطره، 1384.
ـ ـــــــــــــــــ ؛ كشف الابیات كلیات شمس تبریزی؛ تهران : انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1385.
ـ یاس پور، غلامرضا؛ در جزیرة مثنوی؛ تهران : حسینیة ارشاد، 1384.
فهرست مقالات نیز از قرار ذیل است:
ـ محسنی، احمد؛ «من از كجا شعر از كجا»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ گرجی، مصطفی؛ «مثنوی و مقاله نویسی در سدة اخیر»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ دشتی، سیدمحمد؛ «مقایسه نظرات ابن عربی و مولوی در باب جبر و اختیار»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ ضرابی زاده، سعید؛ «آموزه های عملی مولانا در مثنوی معنوی»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ پروهان، مرضیه؛ «زندگی و مرگ از نگاه مولانا»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ بیگ باباپور، یوسف؛ «تأثرات مولانا از آثار سنایی غزنوی»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ كاووسی حسینی، مرضیه؛ «دنیا از منظر مثنوی مولانا»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ گرگین، محمود؛ «معنی مثنوی یا معرفت دیالكتیكی در مثنوی مولانا»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ كاخ ساز، متین؛ «مثنوی پویان كشندة ناپدید»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ پژوهنده، لیلا؛ «زبان مرغان منطق الطیر سلیمانی در آثار مولوی»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 95 (شهریور 84).
ـ موحد، محمدعلی؛ «جایگاه مقالات شمس در ادب و عرفان»، كتاب ماه (ادبیات و فلسفه)؛ س 8، ش 38 (آبان 81).
ـ اشرف زاده، رضا؛ «قصه طوطی جان: مقایسه طوطی حكیم عطار با طوطی و بازرگان مولوی»، پژوهش نامة دانشكدة ادبیات و علوم انسانی؛ (تابستان 1380).
ـ صابری، محمد جواد؛ «راه فردا، بازگشت به دیروز، به بهانة هشت مهرماه روز بزرگداشت مولوی»، صاحب قلم؛ 1384.
ـ دادخواه، پروانه؛ «سماع مولوی»، هنر موسیقی؛ (آذر 1380).
ـ زادهوش، محمدرضا؛ «شرح تحلیلی اعلام مثنوی جلال الدین محمد بلخی»، آینه پژوهش؛ (آبان 1380).
ـ نهچیری، اصغر؛ «ادب از منظر مولانا»، فرهنگ اصفهان؛ (تابستان 1380).
ـ مسگرنژاد، جلیل؛ «از جمادی مردم و نامی شدم: شرحی بر عرفان مولوی»، نامة پارسی؛ (بهار 1380).
ـ پورنامداریان، تقی؛ «در سایة آفتاب : شعر فارسی و ساخت شكنی در شعر مولوی»، ابراز؛ 16 بهمن 1380.
ـ فاضلی، قادر؛ «تولد دوباره : نقش عشق و معنویت در شعر مولوی»، كیهان اندیشه؛ 1380.
ـ دوستی، فاطمه؛ «نابغة شعر شرق»، خراسان؛ 21 خرداد 1380.
ـ بقایی، محمد؛ «مولوی در آراء اقبال»، جام جم؛ 13 مهر 1382.
ـ نراقی، احسان؛ «مولوی در فهرست پرفروش ترین شاعران آمریكا و اروپا»، صبح اقتصاد؛ 9 دی 1382.
ـ ناقد، خسرو؛ «نقش خیال دوست : بررسی ترجمة آلمانی رباعیات مولوی توسط گوته»، راه مردم؛ 7 مرداد 1383.
ـ رجبی، علی اصغر؛ «وحی از نگاه مولوی»، اطلاعات؛ 2 دی 1381.
ـ بی نیاز، امید؛ «یادی از مولوی، شاعر سترگ تاریخ : مددیا روح كیهانی مدد»، توسعه؛ 1 دی 1384.
ـ«هركس از ظن خود شد یار من : رویكردهای متفاوت به اشعار مولوی»، جام جم؛ 7 مهر 1384.
ـ مظفری، ابوطالب؛ «حسرت از بی صورتی : نگرشی بر ساختار مثنوی مولوی»، اطلاعات؛ 13 دی 1382.
ـ ثابت، عبدالرحیم؛ «طنز موقعیت در داستان پیر چنگی»، ایران؛ 26 مرداد 1381.
ـ كاظم خواه، حسین؛ «غفلت دنیای جدید و شعر مولوی»، همشهری؛ 15 آبان 1384.
ـ مسعودی فرد، جلیل؛ «معرفت حق یا خداشناسی در مثنوی مولوی»، مشكوه؛ 1380.
ـ فاطمی، حسین؛ «شیوة تصویرسازی مولوی»، رسالت؛ 20 دی 1384.
ـ رفیعی، غلامرضا؛ «سیمای امام علی(ع) در مثنوی مولوی»، اطلاعات؛ 30 فروردین 1380.
ـ سروش، عبدالكریم؛ «حافظ و مولوی ]عنوان بخشی از كتاب قصة ارباب معرفت[»، مهدی زاهدی، همشهری؛ 11 بهمن 1381.
ـ بیانی، شیرین؛ «زندگی سیاسی و اجتماعی مولوی بلخی»، اطلاعات؛ 12 مهر 1384.
ـ كاملی، ابراهیم؛ «رفتار علوی از نگاه مولوی»، كیهان؛ 18 شهریور 1382.
ـ بازگیر، مهناز؛ «روح از نگاه مولوی»، كیهان؛ 7 مهر 1381.
ـ سبحانی، توفیق؛ «زندگی، آثار و افكار مولوی»، اطلاعات؛ 14 دی 1383.
ـ «تئوری جدید در ساختار مثنوی مولوی»، خبر؛ 6 بهمن 1381.
عنوان پایان نامه ها نیز از این قرار است:
ـ امین دهقان، معصومه؛ مقایسة انسان فرهمند در شاهنامه با ولی در مثنوی؛ پایان نامه كارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، تهران : پژوهشگاه علوم انسانی، 1381.
ـ سیدی، شهین؛ فلسفة تربیتی مولانا؛ پایان نامة كارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، شیراز : دانشگاه شیراز، 1381.
ـ طائرقدسی، محمد؛ بررسی هفت وادی منطق الطیر و مقایسة آن با مثنوی معنوی؛ پایان نامة كارشناسی ارشد زبان وا دبیات فارسی، تهران : پژوهشگاه علوم انسانی، 1382.
ـ جنگ آزمای، علی؛ شخصیت و اندیشه بایزید بسطامی و بازتاب آن در ادب فارسی (در آثار پنج تن از شاعران بزرگ عارف، سنایی، عطار، مولوی، سعدی و حافظ)؛ پایان نامة كارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، تهران : دانشگاه تربیت معلم، 1380.

*معرفی چند كتاب در بارة مولوی به زبان انگلیسی
در این قسمت اطلاعات كتاب شناختی برخی از آثار مربوط به مولوی كه در سال های اخیر به زبان انگلیسی به چاپ رسیده است، معرفی می شود.
1ـ عبدالله رفیق. كلامی از بهشت، گزیده اشعار مولوی. انتشارات تفسیر نو، 2000.
2ـ افلاكی، شمس الدین احمد. افسانه هایی در بارة صوفی، گزیدة حكایات مناقب العارفین. لندن، خانة انتشارات تئوسوفیكال، 1976.
3ـ علی، محمد. زندگی و افكار محمد جلال الدین رومی. لاهور، پاكستان. بزمِ اقبال.
4ـ باركس، كلمان. نیم نگاه : ترانه های روح نواز. وایكینگ، 1999.
5ـ دنیس برتون، كریستوفر لارژن، عشق، روح و آزادی : رقص با مولوی بر جاده عرفان. آموزش اطلاعات هازلدن، 1998.
6ـ بیات، مژده. داستان هایی از سرزمین صوفیان. بوستون، مَس، انتشارات شامباهالا، 1994.
7ـ ارنست، كارل. تعالیم صوفی گری. بوستون : انتشارات شامباهالا، 1999.
8 ـ واینز، لسلی. رومی، شرح حال معنوی. شركت انتشارات چهارراه، نیویورك، 2000.
9ـ لوئیشن، لئونارد. میراث صوفی گری : صوفی گری كلاسیك ایرانی از ابتدا تا مولانا. جلد 1، آكسفورد، انگلستان، انتشارات وان ورد، 1999.
10ـ فریدلندر، شمس. رومی: گنج پنهان. فونزویتا، 2001.

*معرفی چند كتاب در بارة مولوی به زبان تركی استانبولی
Aktaş, Hasan; Mevlâna Okulu ve Misyonu; Yort Savul Yayınları, 2003.
ـ آكتاش، حسن، مكتب و جایگاه مولانا، انتشارات یورت ساوئل، 2003.
Arasteh A. Reza; Aşkta ve Yaratıcılıkta Yeniden Doğuş – Mevlana Celâleddin Rumi'nin Kişilik Çözümlemesi. Kitabiyat Yayınları, 2000
ـ آراسته، رضا، آفرینش دوباره در عشق و خلقت، تحلیل شخصیت مولانا، انتشارات كتابیات، 2000.
Araz, Nezihe; Anadolu Erenleri. Özgür Yay.
ـ آراز، نزیهه، قدیسین آناتولی، انتشارات اوزگور.
Araz, Nezihe; Anadolu Evliyaları. Özgür Yay.
ـ آراز، نزیهه، اولیاء آناتولی، انتشارات اوزگور.
Araz, Nezihe; Aşk Peygamberleri. Özgür Yay.
ـ آراز، نزیهه، پیامبران عشق، انتشارات اوزگور.
Büyükkörükçü, Tahir; Mevlâna ve Mesnevi/Hakiki Vechesiyle; Bedir Yayınları, 1997.
ـ بیوك كوروك چی، طاهر، مولانا و مثنوی از زاویة حقیقت، انتشارات بدر، 1997.
Büyükkörükçü, Tahir; Mevlâna'nın Hayati, Şahsiyeti, 1939.
ـ بیوك كوروك چی، طاهر، زندگی و شخصیت مولانا، 1939.
Can, Şefik; Konularına Göre Açiklamalı Mesnevı Tercümesi, Ötüken Yay.
ـ جان، شفیق، ترجمه مثنوی و شرح موضوعی آن، انتشارات اوتوكن.
Can, Şefik; Kur'an Tefsiri Açısından Mesnevî, Ötüken Yay, 2001.
ـ جان، شفیق، مثنوی از نظر تفسیر قرآن، انتشارات اوتوكن، 2001.
Can, Şefik; Mevlâna ve Eflatun. Okul Yayınları, 2004.
ـ جان، شفیق، مولانا و افلاطون، انتشارات اوكول، 2004.
Can, Şefik; Cevahir-I Menseviyye-Mesnevi'den Seçmeler (2 Cilt). Ötüken Neşriyat, 2001.
ـ جان، شفیق، گلچین مثنوی (2 جلد)، انتشارات اوتوكن، 2001.
Can, Şefik; Divan-ı Kebir-Seçmeler (4 Cilt). Ötüken Neşriyat, 2000.
ـ جان، شفیق، گلچین دیوان كبیر، (4 جلد)، انتشارات اوتوكن، 2000.
Can, Şefik; Mensevı Hikâyeleri. Ötüken Neşriyat, 2003.
ـ جان، شفیق، داستان های مثنوی، انتشارات اوتوكن، 2003.
Can, Şefik; Mesnevi Tercümesi (1-6). Ötüken Neşriyat.
ـ جان، شفیق، ترجمه مثنوی، (6 جلد)، انتشارات اوتوكن.
Can, Şefik; Mevlâna/Hayati-Şahsiyeti-Fikirleri. Ötüken Neşriyat, 1997.
ـ جان، شفیق، زندگی، شخصیت و افكار مولانا، انتشارات اوتوكن، 1997.
Can, Şefik; Okullar İçin Mesnevi'den Seçmeler. Ötüken Neşriyat, 2005.
ـ جان، شفیق، گلچینی از مثنوی برای مدارس، انتشارات اوتوكن، 2005.
Cebeci, Prof. Dr. Fethullah; Mevlâna ve İslam, Cantaş Yayıncılık.
ـ جبجی، پروفسور دكتر فتح الله، مولانا و اسلام، انتشارات جانتاش.
Çelebi, Asaf Halet; Mevlâna ve Mevlevilik, Hece Yayınları, 2002.
ـ چلبی، عاصف حالت، مولوی و مولویه، انتشارات هجا، 2002.




طبقه بندی:

تاریخ : پنجشنبه 16 مهر 1388 | 20:12 | نویسنده : امیر حسین (جوان) | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.